Düz düşünme

Kalıplaşmış, düz, ezberci fikirler artık sadece konfor alanı yaratıyor; gerçek bir mesafe kat ettirmiyor, hele hele dönüştürmüyor. Hep aynı şablonları tekrarlayıp durdukça, sanki ilerliyormuş gibi yapıyor ama aslında aynı çukurda dönüp duruyoruz. "Anlama süresi çoktan doldu" : bu gerçeği görmek için daha fazla zamana ihtiyacımız yok, aksine o süreyi çoktan harcadık ve hâlâ aynı döngüdeyiz.
Şimdi asıl mesele şu: o kalıpları kıracak, düz fikirlerin ötesine geçecek ne yapacağız? Çünkü o "hiçbir yer"e varmamak için illa ki yeni bir yer icat etmek zorunda değiliz; bazen sadece mevcut yerlere farklı açılardan, farklı derinlikte bakmak bile yeter. Ama bunun için konforlu ezberleri bırakmak, biraz rahatsız olmayı göze almak gerekiyor.

Belli düşüncelere yada ideolojilere saplanıp, sanki başka türlüsü yok gibi düz düşünme, insanların değiştirmek için bir şey yapmaması sizin de dikkatinizi çekmiştir. Düz düşünmenin, ideolojik saplanmanın ve "başka türlüsü yokmuş" hissinin arkasında yatan şey, büyük oranda değişim yapmama tercihi değil, değişimi zorlaştıran derin psikolojik ve sosyal mekanizmalar.

Çoğu insan değişmemek için değil, değişmemenin daha az acı verici, daha az riskli, daha az yorucu olduğu için yerinde sayıyor. "Başka türlüsü yok" hissi de aslında "başka türlüsünü denemek istemiyorum"un örtülü hali.Peki bu döngüden çıkmak mümkün mü? Evet, ama kolay değil. Genelde şu yollar işe yarıyor:

• Küçük, güvenli alanlarda farklı görüşlerle temas etmek (linç olmayan ortamlar)
• Merakı yeniden ateşlemek: "Ya gerçekten yanılıyorsam?" sorusunu tehdit değil, heyecan olarak görmek
• Kimliği ideolojiden ayırmak: "Ben bu görüşümden ibaret değilim" diyebilmek
• Değişimi "kaybetmek" değil "kazanç" olarak çerçevelemek

Bir insan tek başına "uyanık" olsa bile, etrafındaki herkes aynı frekansta yayın yapıyorsa, o kişi ya susar ya da kendini yalnızlaştırır. 

Güzel Sözler - Özlü Sözler - Anlamlı Sözler - Deneme Yazıları Makale